De zoektocht naar een medicijn tegen kanker gaat onvermoeibaar door. Veelbelovend zijn radioactieve medicijnen – ook wel radiopharmaceuticals – die veel kunnen betekenen voor mensen met onder andere borst- of prostaatkanker. Het blijkt echter nog lastig om de kwaliteit van deze medicijnen te bepalen voordat ze toegediend worden. Kas Hogeboom, business developer bij TU Delft & Erasmus MC spin-off AlphaPace, wil met hun product voor kwaliteitscontrole daar een antwoord op geven, om het volledige potentieel van deze medicijnen te benutten.
Dit artikel verscheen eerder in het TTT Magazine.
De nieuwe, meer effectieve vormen van radiopharmaceuticals zijn alfastralers, wat betekent dat er alfa-emitters in zitten. Dat maakt het lastig om de kwaliteit van het medicijn te bepalen. “Het radioactieve hoofddeeltje, de nuclide, vervalt naar kleinere ‘dochterdeeltjes’,” legt Kas uit. “Nu maken artsen gebruik van indirect measuring. Dan wachten ze tot de nuclide in balans is met een van de dochterdeeltjes. Het dochterdeeltje wordt dan gemeten om te bepalen hoe de nuclide zal reageren. Je doet dus een aanname. Bovendien duurt het een aantal uur voordat die deeltjes in balans zijn, terwijl hoe langer je wacht met meten, hoe onveiliger en minder effectief het medicijn voor de patiënt is. Daarom hebben wij een product ontwikkeld waarmee direct measuring op de nuclide wel mogelijk wordt, zodat je binnen een paar minuten een betrouwbaar beeld hebt van de kwaliteit.”
Veiliger en preciezer
AlphaPace ondersteunt met hun product de arts in het beoordelen van de kwaliteit van het medicijn. “De methode werd oorspronkelijk voor iets anders gebruikt, dus de onderzoekers uit ons team dachten: ‘laten we gewoon proberen of het hier ook voor werkt’,” vertelt Kas. Dat leek zo te zijn en dus gingen ze aan de slag met het ontwikkelen van de software en hardware voor het apparaat. Kas: “Radioactieve medicijnen zijn niet nieuw, die bestaan al sinds de jaren 20 en 30. De productie van isotopen is heel duur en schaars, maar daar is de laatste jaren veel ontwikkeling in geweest. Nu is het belangrijk dat we ervoor zorgen dat de kwaliteit van de medicijnen goed genoeg is en dat weet je alleen door het op een goede manier te meten. Ons apparaat kan ervoor zorgen dat behandelingen veiliger én preciezer kunnen worden.”
Ontwikkeling van prototypes
Om het product te kunnen ontwikkelen, ontving het AlphaPace team de Take-Off 1 grant en een TTT MedTech voucher. “Daarmee zijn we los gegaan met de productontwikkeling, waardoor we nu twee werkende prototypes hebben. Die laten al hele goede resultaten zien. Verder focussen we ons op het leren kennen van de markt. Zo hebben we een pilot gedaan met de industrie. Dankzij de TTT voucher konden we echt flinke stappen zetten. Het gaf ons de ruimte om materialen te kunnen kopen en om tijd te besteden aan de ontwikkeling van de prototypes. Dat was voor ons erg belangrijk. Bovendien gaf het winnen van de Philips Innovation Award (Rough Diamond) en de Gulliver Life Science Award ons de kans om de potentie van deze onze technologie en radiopharmaceuticals aan een groter publiek te vertellen.”
Kankervrij in negen maanden
Uiteindelijk wil AlphaPace de focus leggen op het ontwikkelen van verschillende producten voor kwaliteitscontrole van medicijnen. Voor nu richten ze zich op de radiopharmaceuticals om daar de volledige potentie van te benutten. “Vaak denken mensen dat radiopharmaceuticals gevaarlijk zijn, maar ze kunnen ook heel veel mooie dingen brengen,” legt Kas uit. “Op den duur zou het namelijk de chemokuur kunnen vervangen. Er kleven nu nog veel risico’s aan radiopharmaceuticals, maar er zijn gevallen waarin mensen in het laatste stadium van hun leven zijn – bezaaid met tumoren – die met één of twee injecties volledig clean zijn binnen negen maanden. Om dat op grotere schaal te kunnen doen, moet je dus precies weten hoeveel medicijnen je gaat toedienen en hoeveel werkende stoffen daar in zitten. Voor dat niveau van kwaliteitscontrole is geld nodig en we kunnen alle hulp gebruiken. Wanneer er dus mensen zijn die hier iets mee willen doen, komen wij graag met hen in contact. De medicijnen zijn er, nu moeten we nog de nodige stappen zetten als het gaat om kwaliteitscontrole. Dat pakken wij graag op.”